ماخونیک؛ روستایی با زیست نوسنگی در همسایگی افغانستان/ مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی: معرفی جهانی و برندسازی گردشگری ماخونیک آغاز می شود

روستای ماخونیک، در پنج کیلومتری مرز ایران و افغانستان در استان خراسان جنوبی، یکی از خاص‌ترین سکونتگاه‌های روستایی کشور است؛ روستایی با پیشینه‌ای منحصر‌به‌فرد، معماری متفاوت و سرمایه‌ انسانی که خود به ‌تنهایی یک جاذبه گردشگری محسوب می‌شود. با این حال، این روستای مرزی که اتفاقا نامش در فهرست روستاهای هدف گردشگری ایران قرار دارد، تاکنون آن‌گونه که شایسته است مورد توجه و رسیدگی قرار نگرفته و همچنان در انتظار سرمایه‌گذاری و معرفی گسترده‌تر قرار دارد. به گزارش خبرنگار ایلنا، ماخونیک تنها یک سکونتگاه روستایی در مرز ایران و افغانستان نیست؛ این روستا براساس پژوهش‌های انجام شده توسط مردم شناس‌ها یکی از نمونه‌های کم‌نظیر تداوم زیست انسانی با الگوهای کهن در ایران است. ماخونیک از معدود روستاهایی است که در آن، معماری، شیوه زیست، روابط اجتماعی و دانش بومی، نه به‌صورت بازسازی شده یا موزه‌ای، بلکه به‌عنوان «میراث زنده» تا دهه‌های اخیر استمرار داشته است. مردم شناس‌ها در بررسی های خود اشاره کرده اند که ماخونیک به‌عنوان یک محوطه فرهنگی–تاریخی پیوسته؛ نقطه ای است که معماری آن حاصل سازگاری انسان با محیط سخت، کم‌آب و مرزی است. خانه‌های کوچک آن با ورودی‌های کوتاه، فضاهای نیمه ‌فرورفته در زمین، استفاده حداقلی از مصالح و پیوند ارگانیک بناها با توپوگرافی طبیعی، نشان‌دهنده الگویی از معماری است که ریشه در شیوه‌های بسیار کهن سکونت دارد. برخی پژوهشگران الگوی معماری و سنت‌های مالکیت در این روستا را هم ‌ردیف با الگوهای پیشاتاریخی و حتی دوره نوسنگی می دانند.