آیا همه افرادی که حکم محارب به آنها اطلاق میشود، حکم اعدام دارند؟ کوچکترین شبهه برای حاکم شرع کافی است تا از صدور حکم اعدام ممانعت کند
استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم با بیان اینکه در فقه حفظ خون، چه خون بیگناه و چه خون فرد متهم که میخواهد ریخته شود، از اهمیت بالایی برخوردار است، گفت: در مواردی که شبهه ایجاد شود، قطعاً باید «دست نگه داشت» و از امکان صدور یا اجرای حکم از نظر فقهی صرفنظر کرد و اگر حکم فقهی هم در شرایط فعلی مصداق مصلحت نباشد، باید دست نگه داشته شود «هادی سروش» استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم در پاسخ به این سوال که از منظر فقه جزایی، عنوان «محاربه» دقیقاً چه شرایط و ارکانی دارد، گفت: در خصوص اصل موضوع یعنی محاربه، این موضوع در قرآن مطرح شده و قرآن هم جزای آن را تعریف می‌کند. جزای آن براساس قرآن در برخی موارد اعدام است و در برخی موارد به تبعید از وطن اشاره کرده است و شرط آن را آشکار شدن شمشیر و سلاح، یعنی کشیدن شمشیر در مراکز عمومی و مراکز رفت و آمد مردم (چه در شهر و چه در جاده‌ها) که باعث وحشت مردم شود، ذکر نموده است. این خلاصه‌ای از تعریف محاربه و جزای آن است. وی درباره اینکه با توجه به اینکه حکم محاربه در واقع از آیات قرآن استخراج می‌شود، آیا امکان توسعه تفسیری به مصادیق جدید وجود دارد، ادامه داد: دو نظریه در این زمینه مطرح است؛ برخی فقها، اقداماتی نظیر «فساد فی الارض» را جدا از محاربه تلقی کرده اما جزای آن را مشابه محاربه دانسته‌اند. در آیه قرآن، محاربه و افساد در کنار هم آمده است. این دسته از فقها این دو را دو موضوع مجزا دانسته و مفهوم را توسعه داده‌اند.
