چرا ترامپ توپ بررسی تفاهم را در زمین کنگره میاندازد؟
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره توافق احتمالی با ایران، علاوه بر ادعاهایی همچون بازگشایی تنگه هرمز و وعده ارائه جزئیات توافق در یک نشست خبری، از منظر سیاسی و حقوقی نیز توجهها را به خود جلب کرده است. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده توافق احتمالی را برای بررسی به کنگره ارسال خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند نقش کنگره در سرنوشت مسیر پیشروی ایران و آمریکا را تعیین کند. ‌موسی موحد: اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره توافق احتمالی با ایران، علاوه بر ادعاهایی همچون بازگشایی تنگه هرمز و وعده ارائه جزئیات توافق در یک نشست خبری، از منظر سیاسی و حقوقی نیز توجه‌ها را به خود جلب کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده‌ توافق احتمالی را برای بررسی به کنگره ارسال خواهد کرد؛ اقدامی که می‌تواند نقش کنگره در سرنوشت مسیر پیش‌روی ایران و آمریکا را تعیین کند. از منظر حقوقی، آنچه تاکنون مطرح شده، بیشتر در حد یک تفاهم اولیه یا یادداشت تفاهم ارزیابی می‌شود و هنوز از یک توافق الزام‌آور فاصله دارد. اگر توافق نهایی نیز در قالب یک توافق اجرائی میان دولت آمریکا و ایران باقی بماند، رئیس‌جمهور بعدی این کشور همچنان اختیار خواهد داشت آن را لغو کند یا از اجرای آن خارج شود؛ اما در صورتی که توافق بتواند حمایت کنگره را جلب کند و به شکلی در چارچوب قوانین آمریکا قرار گیرد، هزینه سیاسی و حقوقی خروج از آن برای دولت‌های آینده به‌ مراتب افزایش خواهد یافت. از زاویه‌ای دیگر، تصمیم دونالد ترامپ برای ارجاع توافق احتمالی با ایران به کنگره را می‌توان اقدامی هوشمندانه در مدیریت هزینه‌های سیاسی این توافق دانست. رئیس‌جمهور آمریکا با این رویکرد می‌کوشد مسئولیت تصمیم‌گیری درباره امتیازهای احتمالی به تهران را از سطح دولت به نهاد قانون‌گذاری منتقل کرده و به‌نوعی‌ بار سیاسی توافق را میان کاخ سفید و کنگره تقسیم کند. به بیان دیگر، ترامپ اکنون «توپ را به زمین کنگره انداخته است»؛ به این معنا که اگر نمایندگان با مفاد توافق موافقت کنند، مسئولیت پذیرش هرگونه امتیاز احتمالی نیز متوجه آنان خواهد بود و دولت می‌تواند خود را مجری اراده نظام سیاسی آمریکا معرفی کند. در مقابل، اگر کنگره با توافق مخالفت‌ یا آن را رد کند، ترامپ این امکان را خواهد داشت که ناکامی روند دیپلماتیک را نه به عملکرد دولت خود، بلکه به مخالفت قانون‌گذاران نسبت دهد. چنین تاکتیکی، علاوه بر کاهش هزینه‌های داخلی برای کاخ سفید، می‌تواند در آینده نیز به ابزاری برای مدیریت افکار عمومی و رقابت‌های حزبی در آمریکا تبدیل شود.
