پایان جنگ، پایان خصومت؟
پس از جنگ اخیر، واقعیت میدانی نشان میدهد روابط ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به سطحی کمسابقه و حتی بیسابقه از آسیب و فرسایش رسیده است. آنچه امروز مشاهده میشود، نه صرفا یک تنش مقطعی، بلکه نوعی اختلال عمیق در زیرساختهای اعتماد، همکاری و درک متقابل است؛ وضعیتی که طی سالهای گذشته با دشواری شکل گرفته بود و اکنون بهطور جدی تضعیف شده است. پس از جنگ اخیر، واقعیت میدانی نشان می‌دهد روابط ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به سطحی کم‌سابقه و حتی بی‌سابقه از آسیب و فرسایش رسیده است. آنچه امروز مشاهده می‌شود، نه صرفا یک تنش مقطعی، بلکه نوعی اختلال عمیق در زیرساخت‌های اعتماد، همکاری و درک متقابل است؛ وضعیتی که طی سال‌های گذشته با دشواری شکل گرفته بود و اکنون به‌طور جدی تضعیف شده است. این شرایط، مناسبات منطقه‌ای را بر بستری از بی‌اعتمادی، احتیاط و بازتعریف منافع قرار داده و عملا چشم‌انداز همکاری‌های پایدار را با ابهام مواجه کرده است. در چنین فضایی، هرگونه تلاش برای بازسازی روابط نیازمند زمان، ابتکارهای دیپلماتیک سنجیده و درک واقع‌بینانه از تحولات امنیتی و سیاسی منطقه خواهد بود، چرا‌که وضعیت کنونی بیش از هر زمان دیگر به یک بازاندیشی جدی در الگوهای تعامل منطقه‌ای نیاز دارد. با این حال و برای فهم دقیق‌تر افق‌های پیش‌روی مناسبات ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در دوران پساجنگ، دورانی که با لایه‌های پیچیده‌ای از بی‌اعتمادی، ملاحظات امنیتی و بازتعریف معادلات منطقه‌ای همراه است، ضرورت رجوع به نگاه‌های تحلیلی و تجربه‌های دیپلماتیک بیش از پیش احساس می‌شود. در همین چارچوب، «شرق» به گفت‌وگویی تفصیلی با محمد ایرانی، دیپلمات باسابقه و سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در کویت، لبنان و اردن‌، نشسته تا با بهره‌گیری از شناخت عمیق او از مناسبات منطقه‌ای، ابعاد این وضعیت و سناریوهای محتمل پیش‌رو را واکاوی کنیم.
