خورشید تابان سامورایی‌ها
پیش از هر چیز باید یک سوءتفاهم را کنار گذاشت؛ موفقیت امروز فوتبال ژاپن، محصول یک نسل طلایی یا چند ستاره استثنائی نیست، بلکه نتیجه اجرای یک پروژه بلندمدت است؛ پروژه‌ای که سال‌ها قبل آغاز شد و مقصد نهایی آن، نه قهرمانی آسیا، بلکه فتح جام جهانی ۲۰۵۰ است. پیش از هر چیز باید یک سوءتفاهم را کنار گذاشت؛ موفقیت امروز فوتبال ژاپن، محصول یک نسل طلایی یا چند ستاره استثنائی نیست، بلکه نتیجه اجرای یک پروژه بلندمدت است؛ پروژه‌ای که سال‌ها قبل آغاز شد و مقصد نهایی آن، نه قهرمانی آسیا، بلکه فتح جام جهانی ۲۰۵۰ است. این هدف از سوی فدراسیون فوتبال ژاپن بارها اعلام شده است و تمام برنامه‌ریزی‌ها، از آکادمی‌ها تا تیم ملی بزرگسالان، در راستای همین چشم‌انداز انجام می‌شود. ژاپنی‌ها برخلاف بسیاری از کشورهای آسیایی، نتیجه امروز را فدای آینده نمی‌کنند. به همین دلیل در یک دهه اخیر بارها با ترکیبی جوان و حتی نزدیک به تیم زیر ۲۳ سال وارد جام ملت‌های آسیا شده‌اند تا بازیکنانشان پیش از جام جهانی تجربه بازی در تورنمنت‌های بزرگ را به دست آورند. شاید این سیاست در کوتاه‌مدت باعث از دست رفتن برخی جام‌ها شود، اما مدیران فوتبال ژاپن اعتقاد دارند قهرمانی در آسیا هدف نهایی نیست؛ هدف، ساختن نسلی است که بتواند در جام جهانی مقابل قدرت‌های فوتبال دنیا رقابت کند. نمونه روشن این سیاست را می‌توان در جام ملت‌های آسیا مشاهده کرد؛ جایی که ژاپن با تیمی جوان برابر ایران شکست خورد و از رسیدن به قهرمانی بازماند. بسیاری آن زمان این شکست را نشانه افت فوتبال ژاپن دانستند، اما چند سال بعد مشخص شد آنها نگاه متفاوتی داشته‌اند. همان بازیکنان جوان حالا ستون اصلی تیم ملی ژاپن شده‌اند و تجربه بین‌المللی ارزشمندی اندوخته‌اند. مقایسه عملکرد ایران و ژاپن در جام جهانی اخیر، تفاوت دو مدل مدیریتی را به‌خوبی نشان می‌دهد. ایران با میانگین سنی ۳۲ سال وارد مسابقات شد؛ تیمی باتجربه اما در آستانه پایان یک نسل. در سوی مقابل، ژاپن با میانگین سنی تنها ۲۳ سال پا به جام جهانی گذاشت؛ تیمی که شاید هنوز به بلوغ کامل نرسیده باشد، اما آینده فوتبال این کشور را تضمین می‌کند. اختلاف کیفیت بازی دو تیم نیز کاملا محسوس بود. ژاپن با فوتبال مالکانه، پرس شدید و سرعت انتقال، نشان داد فاصله‌اش با تیم‌های بزرگ جهان هر سال کمتر می‌شود؛ در حالی که ایران همچنان برای تغییر نسل و یافتن هویت جدید با چالش روبه‌رو است. نگاه ژاپنی‌ها فقط به تیم ملی بزرگسالان محدود نمی‌شود؛ آنها در رده‌های پایه نیز برنامه‌ای منظم دارند. قهرمانی‌های متوالی در رقابت‌های زیر ۲۳ سال آسیا و استفاده از بازیکنان بسیار جوان‌تر از سقف سنی مسابقات، نشان می‌دهد هدف اصلی، آماده‌سازی نسل بعدی برای جام جهانی است، نه صرفا کسب مدال در رده‌های سنی. حتی در آخرین دوره این مسابقات نیز ژاپن با اتکا بر جوانان خود قهرمان شد و بار دیگر ثابت کرد چرخه استعدادیابی و پرورش بازیکن در این کشور بدون وقفه ادامه دارد.
